Anlamı: hatırlayın · Şöyle de çevrilmiştir: anın, be mentioned, Öyle ise beni anın, ben de sizi anayım
Kur'an'daki biçimleri
وَٱذْكُر×15
وَٱذْكُرُوا۟×13
ٱذْكُرُوا۟×9
فَٱذْكُرُوا۟×7
ذُكِرَ×6
يُذْكَرَ×5
يَذْكُرُونَ×5
وَذَكَرَ×3
ذِكْر
İsim · 76 kez
Anlamı: andığınız gibi · Şöyle de çevrilmiştir: bir anışla, ve Zikir dandır
Kur'an'daki biçimleri
ذِكْرِ×25
ٱلذِّكْرُ×14
ذِكْرًا×10
ذِكْرِى×5
لِلذِّكْرِ×4
بِذِكْرِ×3
ذِكْرِنَا×2
لَذِكْرٌ×2
ذُكِّرَ
Fiil · 18 kez
Anlamı: öğütlenen · Şöyle de çevrilmiştir: hatırlatması için
Kur'an'daki biçimleri
ذُكِّرُوا۟×7
فَذَكِّرْ×4
وَذَكِّرْ×2
ذُكِّرَ×2
فَتُذَكِّرَ×1
وَذَكِّرْهُم×1
ذُكِّرْتُم×1
ذَكَر
İsim · 18 kez
Anlamı: erkek · Şöyle de çevrilmiştir: male, erkeğe
Kur'an'daki biçimleri
ٱلذَّكَرُ×5
ذَكَرٍ×5
ءَآلذَّكَرَيْنِ×2
لِلذَّكَرِ×1
فَلِلذَّكَرِ×1
لِّذُكُورِنَا×1
ٱلذُّكْرَانَ×1
ٱلذُّكُورَ×1
Kökü klasik sözlüklerde
الذكر: تارة يقال ويراد به هيئة للنفس بها يمكن للإنسان أن يحفظ ما يقتنيه من المعرفة، وهو كالحفظ إلا أن الحفظ يقال اعتبارا بإحرازه، والذكر يقال اعتبارا باستحضاره، وتارة يقال لحضور الشيء القلب أو القول، ولذلك قيل:
قوله تعالى: ﴿ولذكر الله أكبر﴾ [العنكبوت: 45] قيل: هو التسبيح والتهليل ونحوه. وقيل: بل هو الكلام في العلم كقولك: هذا حلال وهذا حرام. وقيل: معناه ولذكر الله عبده أكبر من ذكر العبد ربه. قوله تعالى: ﴿وإنه لذكر لك ولقومك﴾ [الزخرف: 44] أي شرفك وشرفهم، وذلك أنه نزل بلغتهم، وتشريفه لك أكبر من حيث نزل عليك خصوصا، ولذلك أفرده…
(Resulüm!) Biz onu böylece Arapça bir Kur'an olarak indirdik ve onda ikazları tekrar tekrar açıkladık. Umulur ki onlar (bu sayede günahtan) korunurlar; yahut da o (Kur'an) kendileri için bir ibret ortaya koyar.
Yoksa O'ndan başka birtakım tanrılar mı edindiler? De ki: Haydi delillerinizi getirin! İşte benimle beraber olanların Kitab'ı ve benden öncekilerin Kitab'ı. Hayır, onların çoğu hakkı bilmezler; bu yüzden de yüz çevirirler.
(Resulüm!) Kafirler seni gördükleri zaman: "Sizin ilahlarınızı diline dolayan bu mu?" diyerek seni hep alaya alırlar. Halbuki onlar, çok esirgeyici Allah'ın Kitabını inkar edenlerin ta kendileridir.
Ta ki kendilerine ait bir takım yararları yakinen görmeleri, Allah'ın kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanlar üzerine belli günler de Allah'ın ismini ansanlar. Artık ondan hem kendiniz yeyin, hem de yoksula, fakire yedirin.
Biz, her ümmete -(Kurban kesmeye uygun) hayvan cinsinden kendilerine rızık olarak verdiklerimiz üzerine Allah'ın adını ansınlar diye- kurban kesmeyi gerekli kıldık. İmdi, İlahınız, bir tek İlah'tır. Öyle ise, O'na teslim olun. (Ey Muhammed!) O ihlaslı ve mütevazi insanları müjdele!
Onlar öyle kimseler ki, Allah anıldığı zaman kalpleri titrer; başlarına gelene sabrederler, namaz kılarlar ve kendilerine rızık olarak verdiğimiz şeylerden (Allah için) harcarlar.
Biz, büyük baş hayvanları da sizin için Allah'ın (dininin) işaretlerinden (kurban) kıldık. Onlarda sizin için hayır vardır. Şu halde onlar, ayakları üzerine dururken üzerlerine Allah'ın ismini anınız (ve kurban ediniz). Yan üstü yere düştüklerinde ise, artık (canı çıktığında) onlardan hem kendiniz yeyin, hem de ihtiyacını gizleyen-gizlemeyen fakirlere yedirin. İşte bu hayvanları biz, şükredesiniz diye sizin istifadenize verdik.
Onlar, başka değil, sırf "Rabbimiz Allah'tır" dedikleri için haksız yere yurtlarından çıkarılmış kimselerdir. Eğer Allah, bir kısım insanları (kötülüklerini) diğer bir kısmı ile defedip önlemeseydi, mutlak surette, içlerinde Allah'ın ismi bol bol anılan manastırlar, kiliseler, havralar ve mescidler yıkılır giderdi. Allah, kendisine (kendi dinine) yardım edenlere muhakkak surette yardım eder. Hiç şüphesiz Allah, güçlüdür, galiptir.
Eğer hak, onların kötü arzu ve isteklerine uysaydı, mutlaka gökler ve yer ile bunlarda bulunanlar bozulur giderdi. Hayır, biz onlara şan ve şereflerini getirdik; fakat onlar kendi şereflerine sırt çevirdiIer.