İçeriğe geç
Quran Maqasid

مَثَل

مثل Kur'an'da

Anlamı: durumu

مثل, Kur'an'ın 48 suresinde 142 ayette 163 kez geçer. Aşağıda mealiyle her ayet var. Anlamını görmek için herhangi bir kelimeye dokunun.

Geçiş sayısı
163
Ayet
142
Sure
48

مَثَل

İsim · 88 kez

Anlamı: durumu · Şöyle de çevrilmiştir: benzer, bir örneği, misalle, haline benzer

Kur'an'daki biçimleri

  • مَّثَلُ ×22
  • مَثَلًا ×20
  • كَمَثَلِ ×13
  • ٱلْأَمْثَالَ ×5
  • ٱلْأَمْثَٰلَ ×5
  • وَمَثَلُ ×3
  • مَثَلُهُمْ ×2
  • فَمَثَلُهُۥ ×2

مِثْل

İsim · 75 kez

Anlamı: benzerini · Şöyle de çevrilmiştir: gibi, like it, aynı dır, gibidir

Kur'an'daki biçimleri

  • مِثْلَ ×25
  • مِّثْلِهِۦ ×10
  • مِّثْلُكُمْ ×7
  • مِّثْلَنَا ×6
  • مِثْلِهَآ ×5
  • بِمِثْلِ ×5
  • مِّثْلُهُمْ ×3
  • وَمِثْلَهُۥ ×3

Kökü klasik sözlüklerde

أصل المثول: الانتصاب، والممثل:

المفردات في غريب القرآن — الراغب الأصفهاني

قوله تعالى: ﴿إن الله لا يستحي أن يضرب مثلا ما بعوضة فما فوقها﴾ [البقرة: 26] الآية. المثل هو القول السائر وفق الحال التي ضرب لها، ولابد فيه من غرابة لما أنزل الله: ﴿لن يخلقوا ذبابا﴾ [الحج: 73] ﴿لبيت العنكبوت﴾ [العنكبوت: 41] قالت اليهود: إن الله أجل أن يتكلم بهذا فنزلت.

عمدة الحفاظ في تفسير أشرف الألفاظ — السمين الحلبي
م ث ل kökünün maddelerinin tamamı

مثل geçen ayetler

142 ayetten 121–140

  1. Her kelime anlamını açar.

    Bunun sebebi, inkar edenlerin batıla uymaları, inananların da Rablerinden gelen hakka uymuş olmalarıdır. İşte böylece Allah, insanlara kendilerinden misallerini anlatır.

    Muhammed Suresi, 47:3. ayet
  2. Her kelime anlamını açar.

    Yeryüzünde dolaşıp kendilerinden öncekilerin sonlarının nasıl olduğunu görmezler mi? Allah onları yere batırmıştır. Kafirlere de onların benzeri vardır.

    Muhammed Suresi, 47:10. ayet
  3. Her kelime anlamını açar.

    Müttakilere vadolunan cennetin durumu şöyledir: İçinde bozulmayan sudan ırmaklar, tadı değişmeyen sütten ırmaklar, içenlere lezzet veren şaraptan ırmaklar ve süzme baldan ırmaklar vardır. Orada meyvelerin her çeşidi onlarındır. Rablerinden de bağışlama vardır. Hiç bu, ateşte ebedi kalan ve bağırsaklarını parça parça edecek kaynar su içirilen kimselerin durumu gibi olur mu?

    Muhammed Suresi, 47:15. ayet
  4. Her kelime anlamını açar.

    İşte sizler, Allah yolunda harcamaya çağırılıyorsunuz. İçinizden kiminiz cimrilik ediyor. Ama kim cimrilik ederse, ancak kendisine cimrilik etmiş olur. Allah zengindir, siz ise fakirsiniz. Eğer O'ndan yüz çevirirseniz, yerinize sizden başka bir toplum getirir, artık onlar sizin gibi de olmazlar.

    Muhammed Suresi, 47:38. ayet
  5. Her kelime anlamını açar.

    Muhammed Allah'ın elçisidir. Beraberinde bulunanlar da kafirlere karşı çetin, kendi aralarında merhametlidirler. Onları rükuya varırken, secde ederken görürsün. Allah'tan lütuf ve rıza isterler. Onların nişanları yüzlerindeki secde izidir. Bu, onların Tevrat'taki vasıflarıdır. İncil'deki vasıfları da şöyledir: Onlar filizini yarıp çıkarmış, gittikçe onu kuvvetlendirerek kalınlaşmış, gövdesi üzerine dikilmiş bir ekine benzerler ki bu, ekicilerin de hoşuna gider. Allah böylece onları çoğaltıp kuvvetlendirmekle kafirleri öfkelendirir. Allah onlardan inanıp iyi işler yapanlara mağfiret ve büyük mükafat vadetmiştir.

    Fetih Suresi, 48:29. ayet
  6. Her kelime anlamını açar.

    Göğün ve yerin Rabbine andolsun ki bu vaad, sizin konuşmanız gibi kesin ve gerçektir.

    Zâriyât Suresi, 51:23. ayet
  7. Her kelime anlamını açar.

    Muhakkak ki bu zulmedenlerin de, geçmişlerinin payı gibi (azaptan) bir payları vardır! O halde acele etmesinler!

    Zâriyât Suresi, 51:59. ayet
  8. Her kelime anlamını açar.

    Eğer doğru iseler onun benzeri bir söz getirsinler.

    Tûr Suresi, 52:34. ayet
  9. Her kelime anlamını açar.

    Saklı inciler gibi.

    Vâkıa Suresi, 56:23. ayet
  10. Her kelime anlamını açar.

    Böylece sizin yerinize benzerlerinizi getirelim ve sizi bilmediğiniz bir alemde tekrar var edelim diye (ölümü takdir ettik).

    Vâkıa Suresi, 56:61. ayet
  11. Her kelime anlamını açar.

    Bilin ki dünya hayatı ancak bir oyun, eğlence, bir süs, aranızda bir övünme ve daha çok mal ve evlat sahibi olma isteğinden ibarettir. Tıpkı bir yağmur gibidir ki, bitirdiği ziraatçilerin hoşuna gider. Sonra kurur da sen onun sapsarı olduğunu görürsün; sonra da çer çöp olur. Ahirette ise çetin bir azap vardır. Yine orada Allah'ın mağfireti ve rızası vardır. Dünya hayatı aldatıcı bir geçimlikten başka bir şey değildir.

    Hadîd Suresi, 57:20. ayet
  12. Her kelime anlamını açar.

    (Onların durumu) kendilerinden az önce geçmiş ve yaptıklarının cezasını tatmış olanların durumu gibidir. Onlara acıklı bir azap vardır.

    Haşr Suresi, 59:15. ayet
  13. Her kelime anlamını açar.

    Münafıkların durumu tıpkı şeytanın durumu gibidir. Çünkü şeytan insana "İnkar et" der. İnsan inkar edince de: Ben senden uzağım, çünkü ben alemlerin Rabbi olan Allah'tan korkarım, der.

    Haşr Suresi, 59:16. ayet
  14. Her kelime anlamını açar.

    Eğer biz bu Kur'an'ı bir dağa indirseydik, muhakkak ki onu, Allah korkusundan baş eğerek, parça parça olmuş görürdün. Bu misalleri insanlara düşünsünler diye veriyoruz.

    Haşr Suresi, 59:21. ayet
  15. Her kelime anlamını açar.

    Eğer eşlerinizden biri, sizi bırakıp kafirlere kaçar, siz de (onlarla savaşıp) galip gelirseniz, eşleri gitmiş olanlara (ganimetten), harcadıkları kadar verin. İnandığınız Allah'a karşı gelmekten sakının.

    Mümtehine Suresi, 60:11. ayet
  16. Her kelime anlamını açar.

    Tevrat'la yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu, ciltlerce kitap taşıyan merkebin durumu gibidir. Allah'ın ayetlerini yalanlamış olan kavmin durumu ne kötüdür! Allah, zalimler topluluğunu doğru yola iletmez.

    Cuma Suresi, 62:5. ayet
  17. Her kelime anlamını açar.

    Allah, yedi kat göğü ve yerden bir o kadarını yaratandır. Ferman bunlar arasından inip durmaktadır ki, böylece Allah'ın her şeye kadir olduğunu ve her şeyi ilmiyle kuşattığını bilesiniz.

    Talâk Suresi, 65:12. ayet
  18. Her kelime anlamını açar.

    Allah, inkar edenlere, Nuh'un karısı ile Lut'un karısını misal verdi. Bu ikisi, kullarımızdan iki salih kişinin nikahları altında iken onlara hainlik ettiler. Kocaları Allah'tan gelen hiçbir şeyi onlardan savamadı. Onlara: Haydi, ateşe girenlerle beraber siz de girin! denildi.

    Tahrîm Suresi, 66:10. ayet
  19. Her kelime anlamını açar.

    Allah, inananlara da Firavun'un karısını misal gösterdi. O: Rabbim! Bana katında, cennette bir ev yap; beni Firavun'dan ve onun (kötü) işinden koru ve beni zalimler topluluğundan kurtar! demişti.

    Tahrîm Suresi, 66:11. ayet
  20. Her kelime anlamını açar.

    Biz cehennemin işlerine bakmakla ancak melekleri görevlendirmişizdir. Onların sayısını da inkarcılar için sadece bir imtihan (vesilesi) yaptık ki, böylelikle, kendilerine kitap verilenler iyiden iyiye öğrensin, iman edenlerin imanını atrttırsın; hem kendilerine kitap verilenler hem müminler şüpheye düşmesinler, kalplerinde hastalık bulunanlar ve kafirler de: "Allah bu misalle ne demek istemiştir ki?" desinler. İşte Allah böylece, dilediğini sapıklıkta bırakır, dilediğini doğru yola eriştirir. Rabbinin ordularını, kendisinden başkası bilmez. Bu ise, insanlık için ancak bir öğüttür.

    Müddessir Suresi, 74:31. ayet